“Veel van wat ons pijn deed, gebeurde in verbinding. Daarom kan verbinding ook een plek van herstel worden,” las ik laatst.
Dat klopt. Maar er zit een stap vóór dat herstel.
We zoeken herstel meestal bij de ander. In het gesprek, de verzoening, het begrip van de ander. Logisch, want daar deed het pijn. Maar die ander is vooral een spiegel. Wat hij in jou raakt, wijst je op iets in jezelf.
Waarom dit ertoe doet
Die spiegel raakt aan iets groters dan een ongemakkelijk gesprek of een enkel conflict. Je bent namelijk geboren met een verlangen om iets heel specifieks te ervaren. Om ergens in te groeien, vanuit wie je ten diepste bent.
Dat verlangen meldt zich op een gegeven moment in vragen die dieper gaan dan de waan van de dag. Is dit het nu, mijn leven? Waarom doe ik toch steeds weer hetzelfde, ook al wil ik iets anders? Hoe ga ik om met liefde, met lust, met lijden? Met schaamte, schande, schuld? Wat betekent gezondheid voor mij, fysiek, mentaal, emotioneel, spiritueel? Draag ik een juk, of leef ik vanuit oervertrouwen?
En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe leef ik in harmonie met mijn ziel en met dit aardse leven? En wat weerhoudt mij ervan om dat een beetje te doen, of ten volle?
Zulke vragen los je niet even snel op aan de keukentafel. Onbeantwoord zorgen ze er wel voor dat je naast je eigen leven leeft in plaats van erin.
Verbinding met jezelf heeft vier richtingen
Wat helpt, is niet één kant-en-klaar antwoord, maar een verbinding die groter is dan de vraag zelf. En die verbinding met jezelf beweegt in vier richtingen tegelijk.
Naar je eigen verhaal en de patronen die je hebt meegekregen. Naar voor en naar achter: naar waar je vandaan komt en waar je naartoe groeit. Naar buiten en naar binnen: naar jezelf en naar de ander, naar het collectief waar je deel van bent. En naar boven en naar beneden: naar de aarde die je draagt en het grotere waar je deel van bent.
Jouw eigen verhaal
Verbinding met jezelf betekent allereerst kijken naar je eigen levensloop. Naar de waarheden die je hebt aangenomen zonder ze ooit te toetsen. “Ik moet sterk zijn.” “Gevoelig zijn is lastig voor anderen.” “Als ik me stil houd, is er geen probleem.”
En het betekent kijken naar de beschermingsreacties die je hebt ontwikkeld om met situaties om te gaan die pijn deden, bewust of onbewust. Het kind dat zich groot hield voor een ouder die het zelf al zwaar had. Degene die leerde dat gevoelens er beter niet konden zijn. De volwassene die daardoor nu, in een onbewaakt moment op werk of thuis, ineens merkt hoe fel hij of zij reageert op iets kleins.
Dat is precies waar ik met mensen aan werk. Met systemisch werk en spiegelcoaching leggen we bloot welk patroon er speelt en van wie dat patroon ooit is overgenomen. Met EFT en TBT helpen we het lichaam de oude lading loslaten die dat patroon nog vasthoudt. Met hypnotherapie leggen we de verbinding met het jongere deel van jezelf dat die waarheid ooit nodig had, en laten we het los.
Naar voor en naar achter: verleden en toekomst
Er is nog een reden waarom je eigen levensloop erbij hoort. Je staat namelijk nooit helemaal alleen in je patroon.
Wat jij als kind hebt geleerd, heeft je ouders ook iemand geleerd. En hun ouders weer iemand daarvoor. Angst, schaamte, de overtuiging dat je moet presteren om waardevol te zijn: het reist vaak al generaties mee voordat het bij jou landt. Als je dat ziet, wordt het patroon minder persoonlijk en meer iets om samen met je voorouders af te sluiten in plaats van iets om jezelf de schuld van te geven.
En hetzelfde geldt voor de andere richting: waar je naartoe groeit. Wie je aan het worden bent, wat je nog wilt neerzetten, voor jezelf en voor wie na jou komt. Ook dat vraagt aandacht, anders blijft groei alleen een blik achterom.
Pas als je beide kanten hebt gezien, het verleden waar je uit komt en de toekomst waar je heen groeit, kun je echt landen in het nu. Niet in het verleden blijven hangen. Niet vooruitlopen op wat nog moet komen. Maar hier, met beide voeten, aanwezig.
Naar buiten en naar binnen: ik en het collectief, ik en de ander
Je bent geen op zichzelf staand eiland. Wat er in jou speelt, speelt zich altijd af tegen de achtergrond van de mensen om je heen: je gezin, je werk, de groep waar je bij hoort.
De ander is daarin, zoals al bleek, vaak een spiegel. Wat hij in jou raakt, wijst je op iets in jezelf. Maar die beweging gaat ook de andere kant op. Wat jij in jezelf verandert, verandert vanzelf ook iets in de mensen om je heen.
Daarom is verbinding met jezelf nooit een zuiver individuele aangelegenheid. Het is een voortdurende beweging tussen naar binnen kijken, wie ben ik, wat draag ik, en naar buiten kijken, hoe sta ik in verhouding tot de ander en tot het collectief waar ik deel van uitmaak.
Naar boven en naar beneden: de aarde en het grotere
Verbinding met jezelf is meer dan je levensverhaal, je afkomst en je verhouding tot de ander doorgronden.
Het is ook beseffen dat je onderdeel bent van iets groters. De aarde onder je voeten. De natuur waar je uit bent opgebouwd, waar je adem, je bloed, je cellen letterlijk deel van zijn. En iets hogers: je hogere zelf, de kosmos, de Bron, of hoe je die kracht ook wilt noemen.
Dit is niet zweverig bedoeld. Het is eerder een besef: jij bent nooit alleen een op zichzelf staand individu dat het allemaal zelf moet uitzoeken. Je maakt deel uit van iets dat je draagt, al voordat je er zelf erg in had.
Deze verbinding is niet iets dat je moet verdienen of bereiken. Ze is er altijd al, in ieder mens. Wat wel verschilt, is of je haar kunt voelen.
Een zenuwstelsel dat op scherp staat, van angst, schaamte of oude spanning, laat weinig door. Niet omdat er niets is om te voelen, maar omdat er te veel ruis overheen ligt. Pas als er ruimte ontstaat, als het lichaam niet langer in overlevingsstand hoeft te staan, wordt voelbaar wat er altijd al was.
Dat is precies waarom mijn missie is dat elk mens de kans heeft om het leven te leven zonder dat angst, schuld of schaamte aan het stuur zit. Niet als moreel ideaal, maar omdat het de voorwaarde is om bij jezelf te kunnen komen. Bij wie je altijd al was.
Geaard zijn geeft je bovendien toegang tot je eigen kracht. Niet een kracht die je nog moet aanleren, of die ontstaat zodra je eindelijk beter, sterker of meer op orde bent. Het is een herinnering. Aan wie je altijd al was, voordat je dat onderweg even vergat.
Waarom het soms eerst uit elkaar moet vallen
Er is een reden waarom dat proces zelden vanzelf en zonder slag of stoot gaat. De Poolse psychiater Kazimierz Dabrowski onderzocht waarom sommige mensen, juist na een periode van innerlijke onrust of crisis, sterker en bewuster uit die periode komen dan ervoor. Zijn conclusie: groei verloopt niet alleen via opbouw. Soms moeten bestaande denkbeelden en patronen eerst uiteenvallen voordat er iets nieuws, op een hoger niveau, kan ontstaan. Hij noemde dat positieve desintegratie.
Dat woord klinkt tegenstrijdig. Desintegratie roept beelden op van kapotgaan, van verval. Maar Dabrowski zag in zijn praktijk keer op keer mensen die juist door die innerlijke onrust, die spanning tussen wie ze waren en wie ze voelden te moeten worden, tot een dieper zelfbesef kwamen. Niet ondanks de crisis, maar dankzij haar.
Wat hij ook zag: die onrust komt vaker voor bij mensen met een gevoelig zenuwstelsel en een hoog ontwikkelingspotentieel. Wat al snel als stoornis wordt bestempeld, angst, onrust, het gevoel anders te zijn, is volgens zijn theorie eerder een teken dat er iets in beweging wil komen.
Dit is ook het moment waarop mijn werk pas echt aangrijpt. Niet op het moment dat gedrag of onrust zich uit, maar op het moment dat er al een eerste inzicht is geland en een wereldbeeld begint te schuiven. Dan gaat het niet meer om de losse stukken wegpoetsen, maar om ze opnieuw samen te laten vallen, op een niveau waarop je jezelf niet langer hoeft te verstoppen achter aangeleerd gedrag.
Waar dit toe leidt
Verbinding met jezelf is dus geen eindpunt. Het is een beweging in vier richtingen tegelijk, en in elke richting ligt een valkuil als je er alleen naartoe kijkt.
Wie alleen naar het aardse kijkt, raakt zo verstrikt in het stoffelijke dat hij vergeet dat er meer in hem zit dan dat. Wie alleen naar boven kijkt, wordt zweverig, voelt zich een vreemde op aarde en heeft heimwee naar iets wat hij niet kan vasthouden.
Wie alleen naar zichzelf kijkt, sluit zich op in het eigen verhaal en verliest de verbinding met wie er om hem heen is. Wie alleen naar de ander, naar het collectief kijkt, raakt zichzelf kwijt.
Wie alleen naar het verleden kijkt, blijft hangen in wat was. Wie alleen naar de toekomst kijkt, is nooit echt hier.
Maar wanneer al die richtingen een plek krijgen, gebeurt er iets anders. Dan land je in het nu. In acceptatie van wie je bent, met je mooie kanten en je rauwe kanten allebei. Er is ruimte voor dankbaarheid en kalmte. Net zo goed voor passie en vuur.
En in dat nu verandert er nog iets. Angst heeft daar geen grip meer, want angst gaat altijd over wat was of wat nog moet komen. In de kalmte van dit moment ontstaat de echte verbinding. En vanuit die verbinding valt veel vanzelf op zijn plek.
Op welk vlak jij dat stromen ook weer op gang wilt brengen, welke blokkade je ook wilt laten oplossen: dat kan bij mij. Er is geen vaste volgorde. Geen regels waaraan je moet voldoen. Geen missie om jou te fixen. Integendeel.
Groeien doe je samen.
