Wat het gedrag van je kind je kan vertellen over jezelf en jullie verbinding.
Je kind is vaak je grootste liefde. Maar soms ook je grootste uitdaging.
Misschien maak je je zorgen omdat je kind zo snel boos wordt, zich terugtrekt, angstig is of weinig zelfvertrouwen heeft. Je wilt niets liever dan dat je kind gelukkig is. Dat het zich veilig voelt, lekker in zijn vel zit en zichzelf kan zijn.
Dus probeer je te helpen. Je praat, stelt gerust, geeft grenzen aan, zoekt naar oplossingen. Maar soms lijkt niets echt te werken. Of belanden jullie steeds opnieuw in dezelfde strijd.
En ondertussen doet het ook iets met jou. Je wordt verdrietig, boos, onzeker of machteloos. Misschien lig je er zelfs wakker van. Logisch. Want als ouder ben je diep verbonden met je kind.
Maar wat als het gedrag van je kind niet alleen iets vertelt over wat er bij je kind speelt, maar óók iets zichtbaar maakt over jezelf?
Wat raakt, haakt.
Wat is spiegelgedrag bij kinderen?
Kinderen kunnen ons op allerlei manieren een spiegel voorhouden. Niet omdat ze ons bewust iets willen leren, maar omdat we voortdurend op elkaar reageren en elkaar beïnvloeden.
Misschien raakt de boosheid van je kind je buitenproportioneel. Of kun je nauwelijks verdragen dat je kind verdrietig is. Misschien word je onrustig wanneer je kind niet voor zichzelf opkomt, of juist wanneer het heel duidelijk zijn eigen grenzen aangeeft.
Soms is die reactie verbonden met je eigen geschiedenis.
Misschien mocht jij vroeger niet boos zijn. Moest je altijd sterk zijn. Heb je geleerd om rekening te houden met iedereen, behalve met jezelf. Of voelde je je als kind niet gezien of gehoord.
Dan kan het gedrag van je eigen kind precies dat stukje in jou aanraken. Niet omdat je kind iets verkeerd doet. En ook niet omdat jij iets verkeerd hebt gedaan, maar omdat er iets in jou aandacht vraagt.
Herkenbare voorbeelden van spiegelcoaching
- Je kind wordt buitengesloten
Een moeder maakt zich voortdurend zorgen dat haar zoon geen aansluiting vindt bij andere kinderen. Ze houdt zijn vriendschappen nauwlettend in de gaten en probeert teleurstellingen zoveel mogelijk te voorkomen.
Tijdens de coaching ontdekt ze hoeveel pijn haar eigen ervaringen met buitensluiting nog doen. Ze kijkt niet alleen naar wat haar zoon nodig heeft, maar ook naar het verdriet van het meisje dat ze zelf ooit was.
Door die oude pijn aandacht te geven, kan ze steeds beter onderscheiden wat er bij haar zoon speelt en wat haar eigen angst toevoegt. Ze hoeft hem niet langer vanuit die angst te beschermen, maar kan hem met meer vertrouwen begeleiden. - Je kind wordt ontzettend boos
Een vader kan het geschreeuw van zijn dochter nauwelijks verdragen. Zodra zij boos wordt, voelt hij de spanning in zijn lichaam oplopen en verheft hij zelf ook zijn stem.
Als kind leerde hij dat boosheid niet mocht. Hij moest zich stilhouden en zijn gevoelens inslikken. De boosheid van zijn dochter raakt daardoor aan iets wat hij zichzelf jarenlang niet heeft toegestaan.
Wanneer hij leert om zijn eigen spanning te herkennen en boosheid niet meteen als bedreigend te ervaren, lukt het hem steeds vaker om rustig aanwezig te blijven.
Zijn dochter mag nog steeds boos zijn. Maar ze ontmoet een vader die haar kan helpen met die gevoelens om te gaan. - Je kind durft geen nee te zeggen
Een moeder ergert zich eraan dat haar dochter zich voortdurend aanpast aan anderen. Waarom komt ze niet wat meer voor zichzelf op?
Tot ze ontdekt dat ze zelf eigenlijk precies hetzelfde doet. Ze zegt overal ja op, wil niemand teleurstellen en vindt het lastig om haar grenzen aan te geven.
Haar dochter maakt iets zichtbaar waar ze zelf ook mee worstelt. En terwijl de moeder leert om haar eigen behoeften serieuzer te nemen, kan ze haar dochter ook op een andere manier begeleiden.
Kinderen en onbewuste patronen in het familiesysteem
Soms gaat de spiegel verder dan je eigen jeugd. Vanuit systemisch werk kijken we ook naar de plek die ieder gezinslid inneemt en naar patronen die van generatie op generatie kunnen worden doorgegeven.
Denk aan families waarin verdriet nauwelijks besproken wordt. Waarin sterk zijn belangrijker is dan voelen. Waar conflicten worden vermeden of waarin kinderen al jong leren om rekening te houden met de emoties van hun ouders.
Kinderen kunnen zich sterk aanpassen aan de sfeer en verwachtingen binnen hun gezin. Soms nemen ze daarbij onbewust verantwoordelijkheden op zich die eigenlijk bij volwassenen horen. Binnen systemisch werk wordt dit ook wel beschreven als het dragen van iets wat niet van het kind is.
Misschien probeert een kind voortdurend de vrede te bewaren. Voelt het zich verantwoordelijk voor een verdrietige ouder. Of durft het zijn eigen behoeften niet te laten zien omdat het niemand tot last wil zijn.
Het zijn mogelijke patronen die we met nieuwsgierigheid onderzoeken, geen verklaringen die we zomaar aan het gedrag van een kind kunnen verbinden.
Soms draagt een kind iets wat binnen het familiesysteem nog gezien wil worden.
Wanneer ouders zich bewust worden van verborgen spanningen, oude pijn of patronen, kan er iets veranderen in de dynamiek van het gezin.
En soms ontstaat daardoor voor het kind ruimte om los te laten wat het niet langer hoeft te dragen.
Betekent dit dat jij verantwoordelijk bent voor het gedrag van je kind?
Nee. En dat vind ik ontzettend belangrijk om te benadrukken. Er. Is. GEEN. Schuld.
Niet alles wat je kind voelt of doet, heeft met jou te maken. Je kind is een eigen mens, met een eigen karakter, temperament, gevoeligheden en ervaringen. Soms heeft je kind zelf ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld bij angst, overprikkeling, problemen op school of moeilijkheden in de sociaal-emotionele ontwikkeling.
Spiegelcoaching is dan ook geen zoektocht naar wat jij als ouder verkeerd hebt gedaan. Integendeel. Het is een uitnodiging om met mildheid naar jezelf te kijken. Naar wat je hebt meegemaakt, wat je hebt geleerd en hoe je daardoor soms automatisch reageert.
Misschien ontdek je iets wat je vroeger nooit hebt gekregen. Of iets wat je lange tijd hebt weggedrukt omdat er geen ruimte voor was. Juist door dat deel van jezelf aandacht te geven, kun je groeien. Niet alleen als ouder, maar vooral ook als mens.
Waarom jouw eigen groei je kind kan helpen
Misschien ken je de vergelijking met het zuurstofmasker in een vliegtuig. Eerst zet je je eigen masker op, voordat je een ander helpt.
Bij ouderschap werkt het in zekere zin net zo: wanneer je zelf overspoeld wordt door spanning, angst of boosheid, is het moeilijker om je kind te helpen zijn emoties te reguleren. Maar als jij leert om je eigen spanning te herkennen en ermee om te gaan, ontstaat er ruimte.
Dat betekent niet dat je nooit meer boos, verdrietig of onzeker zult zijn. Die emoties horen bij het leven en mogen er zijn. Het betekent wel dat je steeds beter kunt opmerken wat er in jou gebeurt. Dat je even kunt stilstaan bij wat je voelt, in plaats van er onmiddellijk naar te handelen.
Misschien lukt het je om rustig te blijven wanneer je kind boos wordt. Om niet meteen in de oplossingen te schieten wanneer je kind verdrietig is. Of om vertrouwen uit te stralen wanneer je kind iets spannend vindt.
En dat kan veel betekenen. Want kinderen leren niet alleen van wat we zeggen, maar ook van wat we voordoen. Van hoe we omgaan met teleurstelling, conflicten, grenzen en emoties.
Als jij anders reageert, verandert er iets in de wisselwerking tussen jullie.
Je kind krijgt een andere reactie terug. Misschien ontstaat er meer rust, veiligheid of ruimte om eigen gevoelens te ervaren. Niet omdat jouw verandering automatisch alle problemen oplost, maar omdat jullie elkaar voortdurend beïnvloeden. Niemand staat op zichzelf.
Hoe werkt spiegelcoaching voor ouders?
Het bijzondere aan spiegelcoaching is dat je kind niet aanwezig hoeft te zijn. We beginnen bij jouw zorgen, frustraties of vragen. Bij het gedrag waar je tegenaan loopt en bij wat dat met jou doet.
Samen onderzoeken we welke gevoelens en overtuigingen worden aangeraakt, waar je reacties vandaan kunnen komen en wat je nodig hebt om er anders mee om te gaan.
Soms valt het kwartje al tijdens een gesprek. Soms ontdekken we dat er oude pijn of spanning onder ligt die meer aandacht vraagt. Dan kunnen we bijvoorbeeld systemisch werk, EFT, TBT of hypnotherapie inzetten om verder te werken aan wat zichtbaar is geworden. Niet om je emoties weg te maken, maar om er met meer rust, bewustzijn en vertrouwen mee om te leren gaan.
En soms blijkt dat je kind daarnaast zelf begeleiding nodig heeft. Ook dat kan onderdeel zijn van een passende aanpak.
Wat ooit pijn deed in verbinding, kan ook in verbinding helen
We worden gevormd in verbinding met anderen. Door de liefde die we kregen, maar ook door wat we hebben gemist. Door de woorden die werden uitgesproken en soms juist door wat onbesproken bleef.
Die ervaringen kunnen doorwerken in hoe we vandaag naar onszelf kijken en hoe we reageren op de mensen van wie we houden.
Je kind kan onbedoeld precies zo’n gevoelig stukje in jou aanraken. En hoe lastig dat soms ook is, het kan ook een kans zijn om jezelf beter te begrijpen. Om oude patronen te doorbreken. Om jezelf iets te geven wat je vroeger misschien hebt gemist. Zodat je niet langer alleen reageert vanuit wat je ooit hebt geleerd, maar steeds meer vanuit wie je werkelijk bent.
Want wat ooit pijn deed in verbinding, kan ook in verbinding helen. Te beginnen bij jezelf.
Ontdek wat jouw kind je spiegelt
Maak je je zorgen over je kind, lopen jullie steeds tegen dezelfde patronen aan of merk je dat het gedrag van je kind je diep raakt? Neem dan contact met me op en ik denk met je mee wat helpend kan zijn.
